De steekas is simpel in vorm en functie, maar stiekem toch best ingewikkeld.

STEEKASSEN

STEEKASSEN

Inleiding

De steekas heeft 2 ogenschijnlijk simpele functies, maar die zijn oh zo belangrijk. Ten eerste zorgt de steekas ervoor dat het wiel in het frame blijft zitten (verticale fixatie). Daarnaast zorgt de steekas ervoor dat de vorkpoten bij elkaar gehouden worden (horizontale fixatie), wat uiteraard nodig is voor stijfheid, rijgedrag en veiligheid.

Een steekas hoort bij een frame (en niet bij een wielset)

Uiteraard komen alle Laval Bikes frames met precies de juiste en hoogwaardige steekassen. Een steekas hoort namelijk meer bij het frame dan je in eerste instantie denkt. Daarom zijn er ook zoveel verschillende soorten te koop. Na het lezen van deze post zie je door de bomen het bos weer.

Verschillende steekassen

Waar moet je op letten bij een steekas? Allereerst de Inbouwbreedte. Dit is de binnenruimte tussen de vorkpoten. Bij de meeste moderne racefietsen en gravelbikes is de Inbouwbreedte voor de voorvork 100mm. Voor de achtervork 142mm (er zijn enkele Superboost of Roadboast modellen (in ontwikkeling) met Inbouwbreedtes 110mm en 148mm. De Inbouwbreedte correspondeert met de asbreedte van de wielen.

Daarnaast is de Diameter belangrijk. Bij bovenstaande Inbouwbreedtes is die 12mm. De Diameter is de buiten diameter van de as (dus niet van de askop aan het einde). Die 12mm correspondeert met de diameter van de naaf van je wielset.

Volgend punt van aandacht is de Lengte van de steekas. De Lengte van de steekas is de lengte gemeten vanaf het begin van het schroefdaad tot aan het begin van de askop. De Lengte van de steekas is altijd langer dan de Inbouwbreedte omdat de steeksas niet alleen door het wiel moet, maar ook door de vorkpoten.

Behalve de totale lengte is ook de Draadlengte (Thread Length) van belang. Dit is de lengte van het begin van het schroefdraad tot het einde van het schroefdraad. Behalve de Draadlengte speelt ook de positie van de Draad op de as een rol. In het frame is nl schoefdraad geboord of verlijmd en het schroefdraad op de steekas moet aansluiten bij het schroefdraad in het frame (als het schroefdraad op de steekas eindigt voordat het wiel stevig tussen de poten zit, dan verniel je het schroefdraad in het frame).

Als laatste wordt het type steekas bepaald door Schroefdraad-spoed (Thread Pitch). Dit is de afstand in millimeters tussen twee opeenvolgende toppen van de schroefdraad. De Spoed moet overeenkomen met de Spoed van het frame. Gangbare Spoed waarden zijn 1.0, 1.5 en 1.75. Spoed geeft aan hoeveel de as zich horizontaal verplaatst als je de as 360graden draait. Als de diameter 12 is en de spoed 1.5 wordt dat vaak aangeduid met M12 x 1.5.

De juiste steekas

Je hebt de juiste steekas als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  • De Inbouwbreedte van het frame overeenkomt met de genoemde Inbouwbreedte in de specs van de steekas. Meestal 100mm voor de voorvork/voorwiel en 148mm voor de achtervork/achterwiel.

  • De Diameter van de steekas overkomt met de diameter van het asgat van de wielen en het asgat van de vork. Het gaat om geadverteerde maten, een heel klein beetje speling is nodig en een kleine tollerantie toegestaan (voor het geval je het met een precisie instrument gaat nameten).


  • De Spoed van het schroefdraad van de steekas overeenkomt met de spoed van het schroefdraad van de vork.

  • De Lengte van de steekas gelijk is de Inbouwbreedte van de steekas + de breedte van de linkervork + de breedte van de rechtervork. Eventueel mag de steekas aan de schroefdraad kant iets uitsteken.

  • Het Schroefdraad van de steekas moet uiterlijk beginnen op de plek waar ook het schroefdraad van de vork begint.

Steekas los halen

Om een steekas los te halen draai je met een hex sleutel (6-kant) met-de-klok-mee. Meest voorkomende maat sleutel is 5 of 6. Er zijn ook steekassen met een vaste hefboom en met een losse hefboom die vastklikt op de steekas. Dan heb je geen aparte hex sleutel nodig. Let op: als je de as uit het wiel en het frame trekt val het viel naar beneden.

Steekas vast zetten

Om een steekas vast te zetten draai je met een hex sleutel (6-kant) tegen-de-klok-in. Meest voorkomende maat sleutel is xxx of xxx. Let op: draai de steeksas niet te vast. Check de informatie van de fabrikant voor een nM moment. Mijn ervaring is dat handvast genoeg is. Te vast aandraaien zet teveel druk op de naaf van het wiel.

Maar een steekas voordat je hem terugzet goed schoon. Gebruik hiervoor een ontvetter en daarna een reguliere fietsshampoo. Wij gebruiken graag deze van Cyclon. Vet het schroefdraad dun in met montagepasta. Zo blijven ze beter schoon en altijd makkelijk los te halen.

Check voordat je gaat fietsen altijd even of de steekassen nog vast zitten.

Bij Laval werken we graag met steekassen die tussen de asknop en de as zelf een ring hebben zitten. Die ring zorgt ervoor dat je bij het vastdraaien de vork niet beschadigd.